Girdi Çıktı suretiyle çalıştırılanlarda Kıdem tazminatı riski-Ek

Girdi Çıktı suretiyle çalıştırılanlarda Kıdem tazminatı riski

|Posta Gazetesi| |12.08.2007|


Girdi Çıktı suretiyle çalıştırılanlarda Kıdem tazminatı riski

Soru: Site yöneticisiyim. Sitede kapıcı ve kaloriferci olarak 7 kişi çalıştırıyoruz. 04.07.2007 tarihinde çıkışlarını verdik. 30 günlük iş arama izinleri 04.08.2007 de doldu. Kıdem tazminatlarını ödeyecek miyiz? Tekrar işe başlatmayı nasıl yapabiliriz? İşe başlatırsak tazminatlarını ödememize rağmen ileride geriye yönelik tazminat hakları doğar mı?

Mehmet Kerepkireç-Çorum

Cevap: İş akdini fesih ettiğiniz çalışanlarınızdan bir yıldan fazla çalışması olanlara, her yıl için son ücreti tutarında kıdem tazminatı ödemeniz gerekir. Tazminat ödeyerek işine son verdiğiniz personeli tekrar işe başlatmanızda özel bir işlem yok. Herhangi birini nasıl başlatıyorsanız, aynı şekilde başlatacaksınız. Girdi çıktı yapmak yöntemiyle çalıştırdığınız kişilerin emekli olduğunda mahkemeye başvurması halinde; tüm çalışma süresi üzerinden hesaplanan kıdem tazminatını ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ancak bu durumda, son olarak hesaplanan kıdem tazminatından çalışma aralarında ödenen kıdem tazminatları kanuni faiziyle birlikte düşülür ve kalan tazminat tutarı ödenir.

 

Çalışmayan emekliden Destek primi istenemez

Soru: Temmuz 2006 da atölyemi kapattım ve bu kapanışın ardından almaya başladığım emekli aylığımdan 100 YTL kesilmeye başladı. Bağ-Kura başvurduğumda, 1997 de Sosyal Güvenlik destek primi için yazı gönderdiklerini cevap alamadıklarını söylediler. Ben böyle bir yazı aldığımı hatırlamıyorum. Ayrıca 2000 YTL borcum olduğu söylendi. 450 YTL olan aylıktan elime geçen 370 YTL. Bu aylığa karşı bu kesinti doğrumudur? Bu kesinti ne zaman bitecek ve normal aylığımı ne zaman almaya başlayacağım.

  1. Taner Kardeş-İstanbul

Cevap: Emekli olduktan sonra çalışmalarına devam eden Bağ-Kurlular, her ay  emekli aylıklarının % 10’u tutarında Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödemek zorundadır. Sorunuzun içinde tutarsızlık var. Emekli olduğunuz zaman atölyenizi kapattığınızı belirttiğinize göre, sizden SGDP kesilmemesi gerekiyor. Atölyenizi çalıştırmaya devam ettiyseniz, ilk aylığınızdan itibaren SGDP kesilmeye başlandığına göre, 2.000 YTL borç nereden çıkıyor.  Muhtemelen Bağ-Kur’un belirttiği gibi, 1997 de emekli olup, Bağ-Kura bilgi vermeden çalışmanıza devam ettiniz. Daha sonra bu durumu tespit eden Bağ-Kur, geriye yönelik SGDP tahakkuk ettirerek aylığınızdan kesmeye başladı. Eğer emekli olduktan sonra çalışmanıza devam etmediyseniz, SGDP ödemeniz gerekmediği için, İş mahkemesine dava açmanızda yarar var.

 

Alacağınız prim iadesi 10 Kg meyve almaz

Soru: Birkaç sorum olacak cevaplandırırsanız sevinirim. 1) Babam 1931 doğumlu 1970 yılı sigorta başlangıcı ile 1100 gün prim ödemesi var. 24 ay olan askerlik süresini borçlanırsa emekli olabilir mi? 2) Babamın ödediği 1100 gün primi SSK dan geri alabilir miyiz? Alabilirsek tahmini tutarı ne kadardır? 3) Babam vefat ettiğinde 1100 günle anneme aylık bağlatabilir miyiz?

E.Ç-Bursa

Cevap: 1) Normal şartlarda 1820 günle babanız emekli olamaz. 1800 günle çalışma gücünün 2/3 ünü(yüzde 66.66’sını) kaybettiğini sağlık kurulu raporu ile kanıtlayanlar malulen emekli olabiliyor. Babanızın bu derecede sağlık problemi varsa malulen emekli olabilir.

2) Babanız 60 yaşını doldurduğu halde emekli olamadığı için, isterse ödemiş olduğu primlerini geri alabilir. Ancak, ödediği primleri faizsiz olarak yatırdığı tutar üstünden alacağı için, muhtemelen alacağınız prim iadesi, 10 Kğ meyve almaz. Bize göre uğraştığınıza da değmez. Çünkü, git gel alacağınız paradan fazla masraf edersiniz.

3)Yapacağınız en doğru iş, 3.sorunuzun cevabını uygulamak. Babanızın vefatı halinde 1100 gün primle annenize dul aylığı bağlanır. Ayrıca, varsa bekar veya evlenmesine karşın boşanan dul kızı veya kızlarına da; sigortalı olarak çalışmamaları ve kendi çalışmalarından dolayı emekli aylığı almamaları şartıyla yetim aylığı bağlanır.  

 

Eşinizden dolayı dul aylığı alırsınız dava açın

Soru: 1998 yılı başında eşimi kaybettim. 1998 yılı sonunda eşimden dolayı Bağ-Kurdan dul aylığı bağlattım.2003 yılında kendimde Bağ-Kurdan emekli oldum. Bağ-Kur, emekli aylığı alıyorum diye eşimden dolayı aldığım aylığı kestiği gibi, 3 milyar 250 milyon lirada borç çıkarttı. Bu konuda hiçbir yerden sağlıklı bilgi alamadım. Buradaki yasal hakkım nedir? Bu parayı ödemem gerekiyor mu?

Hamide Akyol-İstanbul

 

Cevap: Bağ-Kur emeklileri, eşlerini kaybettiklerinde eşerlinden dolayı Bağ-Kurdan dul aylığı alabilirler. Eşin aldığı dul aylığı evlenmediği sürece kesilmez. Şayet evlenmemişseniz(halen dulsanız) Bağ-Kur eşinizden dolayı almakta olduğunuz dul aylığınızı kesemez. Çünkü; Bağ-Kurdan emekli aylığı almanız eşinizden dolayı dul aylığı almanıza mani değil. Bağ-Kura yazılı olarak başvurup kesilen aylığınızın bağlanmasını ve aylığınızdan yapılan kesintilerin iadesini talep edin. Bağ-Kur aylığınızı bağlamaz ve yaptığı kesintileri iade etmezse, iş mahkemesine dava açın. Hakkınızı mahkeme yolu ile alın.

 

Askerliğinizi Borçlanıp Emekli Olabilirsiniz.

Soru: 1956 doğumluyum. 16.02.1974 tarihinde sigortaya giriş yaptım.Şu anda sigortalı olarak çalışmaktayım. Toplam prim gün sayım 4584 dür. Askerlik borçlanmamı yapsam(20 ay) hemen emekli olabilir miyim?

Zühtü Ayşen-Ankara

Cevap: 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sizin gibi 23 yıldan fazla süredir sigortalı olanlar eski hükümlere tabi olarak 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 gün prim ödeme şartlarıyla emekli olabiliyor.  600 gün askerlik sürenizi askerliğinizin 416 gününü borçlanarak prim ödemenizi 5000 güne çıkartarak istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.

Yorum Yaz